In Zoetermeer heeft de zaterdagavond inmiddels een vast programma-onderdeel: een overval die netjes binnen de sluitingstijden valt. Op 22 maart was het raak bij een winkel aan de Lijnbaan. Niemand gewond, wat in de hedendaagse misdaadindustrie blijkbaar als ‘service met een glimlach’ telt. De politie zoekt één verdachte, en — hoe kan het ook anders — getuigen én camerabeelden. Op 16 april is een 19-jarige zonder vaste woon- of verblijfplaats aangehouden. Hoofdstukje verder, boek nog niet uit.
De stad als dashboardcamera
We leven in een tijd waarin je nog eerder een lens vindt dan een prullenbak. Deurbelcamera’s, dashcams, actioncams, telefoons die beter filmen dan een filmhuis; de stad is een optocht van kleine Hollywoods die wachten op hun prime time. De politie hoeft al bijna geen speurhonden meer, want de buurtapp heeft 4K met nachtmodus. Dus ja, als je op 22 maart langs de Lijnbaan liep, check even je pixels. Misschien heb je per ongeluk de ontbrekende hoofdrol in een reconstructie vastgelegd terwijl je eigenlijk alleen de etalageverlichting bewonderde.
Getuigen gezocht, privacy gevonden
Het is een wonderlijk koorddansen: we willen veiligheid zónder al te veel bemoeienis, en privacy zónder dat het iemand belemmert iets op te lossen. De realiteit is minder poëtisch. Na elk voorval vraagt men of iemand ‘iets gezien of gehoord’ heeft, wat in 2025 betekent: heb je een bewegend JPEG met tijdstempel? En toch, hoe vaker we terugspoelen, hoe duidelijker het wordt dat de samenleving niet zozeer kijkt, als wel terugkijkt. Het moment zelf glipt weg; de replay bepaalt de herinnering.
De romantiek van de overval zonder geweld
We zeggen gelukkig geen gewonden, alsof we opgelucht mogen zuchten bij de softcore-versie van misdaad. De winkel dicht, het lint gespannen, de routine wordt afgewerkt met de bureaucratische precisie van een cappuccino-schuimlaag. Intussen blijft de vraag naar beelden rondgaan, als een modern vormpje van burenplicht: mag ik even je tijdlijn lenen? En ergens, op 16 april, een jonge verdachte in de boeien — het lijkt op afronding, maar het is hoogstens een komma.
Dus kijk straks nog even in je galerij. Niet omdat je influencer bent, maar omdat je toevallig de camera was die er wél stond. Misschien staat er op de achtergrond van je avondwandeling precies dat detail dat het verschil maakt. Ironisch genoeg is de beste filter geen sepia of vignette, maar een scherpe horizon en een fatsoenlijke tijdcode. De stad kijkt; het minste wat we kunnen doen is af en toe terugkijken met intentie.
