Breaking: er is weer een plan. Het is ambitieus, historisch en – volgens de spreker met het vastberaden halfglimlachje – “een keerpunt”. Wéér een persmoment in een glanzende zaal met banners die vertrouwen moeten uitstralen en een slideshow die zichzelf applaus gunt. De kern? Er komt een pakket aan maatregelen dat precies hard genoeg klinkt voor het avondnieuws, en precies vaag genoeg is om morgen probleemloos te kunnen worden bijgesteld. U kent het decor: strak pak, zorgvuldig geoefende pauzes, en grafieken die exclusief omhoog gaan.
De aankondiging waar niemand om vroeg
Zoals altijd is het lexicon vlekkeloos: luisteren, betrekken, transparantie, versnellen. Er komen “rondes” en “tafels”, en – vanzelfsprekend – “intensieve consultaties met stakeholders”. Op de logische vragen (“Wat kost het?”, “Wie is verantwoordelijk?”, “Wanneer is dit klaar?”) verschijnen woorden als “gefaseerd” en “binnen afzienbare tijd”. Het is taal als rook: zichtbaar, aanwezig, en net zo makkelijk opgelost wanneer je erdoorheen probeert te grijpen.
Wat er werd beloofd
Een taskforce om de taskforces te stroomlijnen. Een roadmap met mijlpalen, dashboards en KPI’s die per kwartaal herijkt worden. De burger “centraal”, mits de burger zich netjes aan het formulier houdt. Meer toezicht – zonder te benoemen wie toezicht houdt op de toezichthouders. Minder bureaucratie, gerealiseerd via een nieuw loket. En natuurlijk “één digitale omgeving” die alles simpel maakt, zodra iemand heeft uitgevonden hoe simpel precies wordt gedefinieerd.
Wat er niet werd gezegd
Niets over harde einddata, concrete budgetten of sancties bij mislukking. Niets over welke belangen verlies nemen en welke gaten eindelijk dichtgaan. Al helemaal niets over onafhankelijk toezicht, publieke evaluaties, of het simpele, oncomfortabele feit dat elke prioriteit geld kost en elk compromis iemand teleurstelt. Wie profiteert van uitstel? Voorlopig vooral de adviesbureaus, de werkgroepen, en de communicatieteams die weer een brochure mogen finetunen.
Waarom we dit verhaal al kennen
Het volgt het vaste script: crisis → commissie → conceptplan → pilot → evaluatie zonder meetlat → doorstart. Elke stap klinkt verstandig, maar is vooral uitstekend in tijd kopen. Daarin schuilt het genie van de moderne aankondiging: maximaal symbolisch rendement met minimaal bestuurlijk risico. Het applaus is op voorhand ingebouwd; de verantwoordelijkheid kan achteraf altijd worden herverdeeld – net als de schuld.
Misschien moeten we onszelf trainen om de glans te negeren en te vragen naar drie dingen: bedrag, datum, eigenaar. Geen dashboards, maar deadlines. Geen “intensieve consultatie”, wel openbaar gemaakte aannames en het plan B als plan A struikelt. Minder klappen voor soundbites, meer waardering voor stil werk dat tastbaar resultaat oplevert. En als de volgende “historische stap” weer zonder prijskaartje of einddatum komt, kunnen we rustig op onze handen blijven zitten – tot er eindelijk iets verschijnt dat geen applaus vraagt, maar het verdient.
