Er was confetti, er waren infographics, en er was vooral die zelfverzekerde glimlach die je alleen ziet wanneer iemand met veel woorden aankondigt dat er eigenlijk niets gaat gebeuren. De nieuwsdag had een hoofdact: een plan dat klinkt als een doorbraak, ruikt naar beleid, en bij de eerste lezing al voelt als een déjà vu met betere belichting. We kregen grafieken, slogans en een hashtag, zodat we kunnen vergeten dat we dit verhaal al vijf keer eerder hebben gehoord.
Wat is er precies beloofd?
Een schitterend pakket maatregelen, uiteraard “historisch”, “onafhankelijk geëvalueerd” en “toekomstbestendig”. Zo toekomstbestendig dat het vooral in de toekomst iets zal doen, nooit nu. De woorden dansten: innovatie, transparantie, verantwoordelijkheid. Een bingo-kaart aan bestuurlijke modewoorden, zorgvuldig gerangschikt om de indruk te wekken dat een leveleindbaas verslagen is, terwijl er in werkelijkheid alleen een tutorial is afgerond.
De realiteit achter de glans
Onder de glanzende laag verf schuilt het bekende hout. Mijlpalen blijken presentatiemomenten, doelen verschuiven net iets sneller dan de deadline, en “resultaten” zijn geherverpakte intenties met een nieuw lettertype. De verantwoordingslijn? Een labyrint van subcommissies die elkaar jaarlijks feliciteren met “geleerde lessen”, waarmee ze bedoelen dat men de juiste e-mailbijlage nu sneller kan vinden.
Het spel van cijfers en slogans
Er waren cijfers, natuurlijk. Percentages die niets meten wat je kunt aanraken, maar zich uitstekend lenen voor een dramatische stijgende lijn. Je kunt alles oplossen met een grafiek die omhoog gaat, behalve de werkelijkheid. En dus gaat de werkelijkheid omlaag, terwijl de grafiek omhoog klimt, als een ballon aan een zinkend schip.
Waarom we blijven toekijken
We houden van het verhaal dat belooft zonder te belasten. De presentatie is kort, de gevolgen zijn ver weg, en de verantwoordelijkheid is altijd op vakantie. Journalistiek mag vragen stellen, mits de antwoorden al klaarstaan op het spreekbriefje met bullet points. Het is een choreografie van controle: strak getimed, foutloos geoefend, schitterend irrelevant.
Toch is er iets hardnekkig hoopgevends aan het publiek dat niet klapt, dat knikt maar niet gelooft. Cynisme is geen eindpunt; het is het begin van beter kijken. Misschien leren we de volgende keer de lichten te dimmen, de rook te laten neerdalen en te luisteren naar wat er níet wordt gezegd. En misschien ontdekken we dan dat echte verandering minder leuk oogt, minder catchy klinkt, maar des te meer doet—ongeacht of er confetti voor valt.
