Er was weer nieuws: een “historische” maatregel die vandaag alles oplost en morgen keurig vergeten mag worden. Het persmoment serveerde de gebruikelijke cocktail van grafieken zonder assen, woorden als ‘transparant’ en ‘haalbaar’, en een applausmoment waar zelfs de stoelen moe van werden. Volgens het bericht is dit het keerpunt—ook al lijkt het verdacht veel op het vorige keerpunt, maar dan met een nieuw lettertype. Iedereen knikte ernstig, alsof de werkelijkheid eindelijk binnen handbereik lag, mits we genoeg slides en hashtags verzamelen.
De grote aankondiging die niets verandert
De kern van het plan? Meer van hetzelfde, maar harder uitgesproken. Er wordt “gestript van bureaucratie” door een extra laag coördinatie toe te voegen, wat in beleidsland blijkbaar als minimalisme telt. De KPI’s schijnen te glanzen; cijfers zijn immers net sterren: hoe verder weg, hoe mooier ze lijken. Ondertussen wordt de tijdlijn strategisch verplaatst naar een horizon die altijd net buiten de camera valt. Het is ingenieuze stagnatie, verpakt in urgentie.
De cijfers die je niet ziet
Wat niet in het nieuws paste: de voetnoten die fluisteren dat de middelen pas bestaan zodra iemand anders ze betaalt. Projecten worden “versneld” door ze opnieuw te starten. Pilots worden successen door de evaluatie te verzetten tot na de einddatum. En als er toch iets uitlekt, heet het “context”. De kunst is om meetbaarheid te aanbidden, zolang niemand vraagt wat er precies gemeten wordt. Een thermometer lost geen koorts op, maar je kunt er wel heel overtuigend mee zwaaien.
De belofte als product
De echte innovatie is marketing: belofte als abonnement. Elke maand een pakket verse voornemens, inclusief track-and-trace zodat je kunt volgen hoe het nergens heen gaat. De taal is zorgvuldig: “ambitie” klinkt goedkoper dan resultaat, “in gesprek” is goedkoper dan verandering. De burger krijgt een rol als figurant met applaudisseeroptie. En wie klaagt dat er niets gebeurt, krijgt een infographic. Het is customer service, maar dan zonder product—behalve een badge met ‘we nemen dit zeer serieus’.
Wat blijft hangen
Misschien is dat wel de ware prestatie van het nieuws: het ritueel zo strak uitvoeren dat stilstand als choreografie voelt. We kijken, we citeren, we delen, en even lijkt het alsof richting hetzelfde is als beweging. Morgen is er een nieuwe “doorbraak”, met vers gelakte woorden en dezelfde handleiding. Tot iemand besluit dat resultaten minder sexy zijn dan aankondigingen, blijven we de toekomst unboxen zonder hem ooit aan te zetten. Maar ach, het licht staat prachtig, en de camera loopt.
