Vandaag werd er opnieuw een “historische” mijlpaal aangekondigd, de soort die zich elke maand herhaalt met de precisie van een schermbeveiliging. Het plan belooft alles: groei, duurzaamheid, efficiëntie en – mijn favoriet – “rust in de samenleving”. Er is een routekaart met drie pijlers: visie, ambitie en een PowerPoint van 86 slides. De zaal knikte plechtig; de cijfers stonden strak uitgelijnd en de woorden “transformatief” en “toekomstbestendig” vielen vaker dan de microfoon hinderlijk kraakte.
De magische cijfers
De doelen zijn elegant geformuleerd: 30% beter tegen 2030, klimaatneutraal tegen 2050, en zichtbare vooruitgang direct na de volgende verkiezingen. Het budget? “Binnen de bestaande middelen,” wat doorgaans betekent: we rekenen op de zwaartekracht en wat herinterpretatie van Excel. De risico’s zijn “beheersbaar”, mits alles goed gaat en niemand vragen stelt. En wanneer het toch misloopt, is er altijd de geruststellende voetnoot: “lessons learned”, die al klaarstaat in de laminaatmap naast de podiumplant.
Transparantie, maar alleen bij zacht tegenlicht
Op de vraag hoe resultaten worden gemeten, kwam een sierlijke slinger van antwoord: KPI’s in ontwikkeling, dashboards in aanbouw, een app “in private beta”. De journalist die vroeg wie verantwoordelijk is, kreeg een glimlach, een verwijzing naar “publiek-private synergie” en een belofte van een taskforce. Het woord “eigenaarschap” viel, maar landde nergens. Transparantie, zo bleek, is vooral een lichtinstelling: flatterend van voren, duister zodra je opzij stapt.
Technologie lost alles op (totdat ze iets moet doen)
Natuurlijk komt er een AI-gestuurd platform dat onzichtbare problemen zichtbaar maakt, gevolgd door een digitaal loket dat wachttijden reduceert door mensen thuis te laten wachten. Privacy is “by design”, al heet het ontwerp toevallig “opt-out via submenu”. De leverancier is geselecteerd op innovatiekracht, want ervaring met werkende systemen zou de creativiteit maar verstikken. Alles is realtime, behalve verantwoordelijkheid, die blijft lekker asynchroon.
Wie betaalt dit spektakel?
U, maar met een glimlach. Door “efficiëntieslagen” en “herprioritering” zal niemand het merken, behalve dan de mensen die het wel merken. Subsidies gaan naar projecten die al bestaan, zodat het sneller lijkt te gaan. Ondertussen wordt het openbaar vervoer “geoptimaliseerd” door treinen te laten rijden wanneer u niet reist. Het is beleid als goocheltruc: kijk hier naar de glimmende ambitie, niet daar naar de verdwijnende randvoorwaarden.
Misschien is de echte innovatie niet het plan, maar het vakmanschap waarmee verwachtingen worden opgepompt tot een ballon die precies groot genoeg is om niet te knappen voor de camera. We applaudisseren, zetten het persbericht door en wachten op de volgende “historische” mijlpaal, die vast net zo vers aanvoelt als heropgewarmde lasagne. Intussen blijven we kritisch toekijken, want iemand moet tenslotte tellen hoeveel keer “onvermijdelijk” nog kan rijmen op “verantwoord”.
