We leven in een tijd waarin je je eigen ademhaling waarschijnlijk per maand kunt afrekenen, met korting als je automatisch incasseert. De moderne vrijheid komt met een prijs per 30 dagen, verpakt in pastelkleuren en begeleid door pushmeldingen die aanvoelen als een digitale huisbaas. Wie zei ook alweer dat bezit zo 20e eeuw is? Precies de mensen die nu rente rekenen op je ochtendroutine.
De abonnementseconomie als levensstijl
Niet alleen je films, maar ook je koelkast, je tandenborstel en je concentratievermogen willen tegenwoordig een abonnement. Voor een “bescheiden” bedrag krijg je toegang tot functies die je vroeger gewoon had. Batterijen? Nee, ‘power-as-a-service’. Opslagruimte? ‘Herinneringen, maar dan in huur.’ En als je heel lief bent, krijg je er een proefperiode bij, exact lang genoeg om te vergeten dat je ooit op ‘Annuleer’ moest klikken.
De belofte van vrijheid, geleverd met kleine lettertjes
De marketing belooft lichtheid: niets bezitten, alles ervaren. De realiteit is een kalender vol vervaldatums en proefperiodes die eindigen op een dinsdag om 03:00. Opzeggen kan “op elk moment”, mits je dat ene verborgen submenu vindt achter drie lagen morele superioriteit. En als je dan toch ontsnapt, volgt er een e-mail met de emotionele chantage van een door AI geschreven afscheidsbrief: “We zijn teleurgesteld in je.” Het gevoel is wederzijds.
Gamified schuldgevoel
Zelfverbetering is nu een leaderboard. Je krijgt badges voor het niet vergeten van de badge. Elke dag een streak, elke week een ‘cheer’. En als je een dag overslaat, glijdt er een melding binnen die klinkt als een beschuldiging: “Je hebt je toekomst in de steek gelaten.” Nee hoor, ik ging gewoon buiten lopen zonder voortgangsbalk. De ironie wil dat het systeem dat je productiever zou maken, vooral tijd vreet met het beheren van je tijd.
Data: de werkelijke valuta
Het maandbedrag is slechts de toegangsprijs; de show wordt betaald met je gedrag. Tussen de gebruiksvoorwaarden die langer zijn dan je geduld, schuilt de zin die telt: wij leren jou kennen, beter dan goed voor je is. Gepersonaliseerde suggesties noemen we dat — een vriendelijke manier om te zeggen dat je verlangens onder toezicht staan. Maar hé, het dashboard ziet er strak uit.
Misschien is de meest radicale keuze vandaag: je niet overal op abonneren. Kiezen voor bezit waar dat zinvol is, en voor stilte waar ruis de standaard werd. Niet omdat nostalgie zo charmant is, maar omdat autonomie niet in maandelijkse termijnen hoort te worden afgerekend. Adem in, adem uit — gratis versie geactiveerd.
