Er was weer zo’n nieuwsbericht dat aanvoelt als déjà vu met een persmap: een grote aankondiging die de wereld verandert, behalve die kleine, lastige hoek waar de echte problemen wonen. Er werd plechtig gesproken over een baanbrekende oplossing—slimmer, sneller, schoner—en iedereen knikte alsof de toekomst al was binnengewandeld en zelfs zijn schoenen had uitgetrokken. Het enige dat ontbrak? Iets concreets dat niet op een slide paste. Maar goed, wie heeft tastbaarheid nodig als je ook ambitie, visie en een glanzend acroniem kunt krijgen?
Wat is er aangekondigd?
Een alles-in-één platform/plan/partnerschap dat, naar verluidt, silo’s doorbreekt, efficiënties unlockt en burgers “centraal stelt”. De demo werkte natuurlijk perfect—op een zorgvuldig gechoreografeerde wifi. Kosten? “Binnen de bestaande kaders.” Tijdslijn? “Fasering.” Verantwoordelijkheid? “Gezamenlijk.” Het is de soort taal die tegelijk veel zegt en niets betekent, zoals een horoscoop met KPI’s. Maar geef toe: het leest lekker weg, met die glimmende grafieken die elke bocht in de realiteit net iets ronder maken.
De kleine lettertjes
In de coulissen blijkt de magie afhankelijk van data die nog niet bestaan, regelgeving die ooit misschien wijkt, en leveranciers die plotseling transparant worden uit pure goedheid. Deadlines blijken elastisch, governance is een kringgesprek, en privacy is niet zozeer een recht als wel een configuratie-optie. Het is knap hoor: de complexiteit van de echte wereld opsplitsen in post-its en sprintjes, en dan verrast zijn dat de werkelijkheid niet in sprints loopt maar hink-stap-sprong, met een voorkeur voor modder.
De applausmachine
Influencers citeren soundbites, media herhalen ze in subtiele variaties, en ergens verschijnt een deskresearch-rapport dat concludeert dat de boodschap veelbelovend is, mits de randvoorwaarden op orde komen—wat precies is wat drie jaar geleden ook werd gezegd. Intussen worden kritische vragen afgehandeld als “waardevolle input” (lees: parkeren op een parkeerplaats die nooit bestaat), terwijl de volgende aankondiging al in de bureaulade ligt. News cycle as a service.
En wij?
Wij mogen feedback geven via een formulier dat empathisch oogt en onverschillig leest. We mogen meedoen aan pilots waarin alles werkt zolang je niet afwijkt. En we mogen geloven dat ‘dit keer’ anders is, omdat het lettertype moderner is en de slogan rijmt. Dat doet het altijd goed.
Misschien is dit de truc: niet de oplossing verbeteren, maar het verhaal. Een verhaal dat net genoeg frictie vermijdt om geloofwaardig te blijven, en net genoeg glans heeft om twijfel te maskeren. Als we geluk hebben, sijpelt er alsnog iets bruikbaars door de kieren van het theater. Tot die tijd is de grootste innovatie misschien wel onze collectieve vaardigheid om met droge ogen naar de rook te kijken en precies te zien waar de spiegels staan.
