We hebben productiviteit verheven tot een beschavingsvorm: wie nog durft te pauzeren, krijgt de blik die men vroeger reserveerde voor ketters en kruimeldieven. De agenda is een schatkist vol meetings, de inbox een loterij die je nooit wint, en de to-do-lijst het amulet dat je draagt om je bestaansrecht te bewijzen. Het is ontroerend, bijna religieus, hoe we klikken, swipen en synchroniseren in de hoop op verlossing door het afvinken.
De religie van productiviteit
Elke religie kent een scheppingsverhaal. Het onze begint met de belofte dat je met de juiste app, timer en morning routine eindelijk alles gedaan krijgt. Wat volgt, is een eindeloze parade van dashboards die vooral bewijzen dat dashboards bestaan. We meten, dus we zijn. Dat de meter zelf onmeetbaar veel tijd opslokt, is een detail dat men discreet wegfiltert met een inspirerende quote in zachte pasteltinten.
Rituelen van de moderne werker
We aanbidden kalenders alsof het sterrenkaarten zijn. Woensdag 10:00? Retro. Dinsdag 14:30? Stand-up. We staan op, we zitten neer, we spreken af en zeggen her. Het ritueel is troostrijk: zolang er een meeting is, hoeft niemand iets wezenlijks te doen. De echte magie ligt in het schuiven van blokjes tijd alsof Tetris ooit ontworpen was om burn-out modulair te maken.
Pushmeldingen als biechtvader
Elke ping is een morele aansporing. Heb je al geantwoord? Heb je al gelezen? Heb je al gedacht aan het antwoord dat je nog moet formuleren? Meldingen fluisteren dat jij achterloopt op een marathon die niemand heeft uitgezet. Maar we dragen oortjes, dus het klinkt professioneel.
De economie van aandacht
We leven in een marktplaats waar aandacht het muntstuk is en elke app een agressieve straatventer. De truc is eenvoudig: maak het dringend, noem het belangrijk en geef het een rood bolletje. Wie dat bolletje durft te negeren, wordt beloond met een zacht knagend schuldgevoel. Briljant, want schuldgevoel is gratis brandstof.
KPI’s, OKR’s en andere alfabetsoep
Niets verkoopt beter dan afkortingen. Ze zijn de parfumflesjes van de kantoorwereld: duur, glanzend en onnuttig als je geen idee hebt wat erin zit. Maar we schudden, sprayen en knikken. Kijk, voortgang. Of in ieder geval de geur ervan.
De mythe van balans
Work-life balance is het screensaver-dorpje waar niemand woont. We bezoeken het even op LinkedIn, posten een foto van een cappuccino en rennen terug naar het epos van urgentie. Balans bestaat vooral als conceptueel dekmantel voor altijd aan staan.
Misschien is het enige radicaal productieve wat we nog kunnen doen, een taak toevoegen die niets oplevert: vijf minuten staren uit het raam, zonder app, zonder doel, zonder meetlat. Niet omdat het efficiënt is, maar omdat het een stiekeme vorm van ongehoorzaamheid is. En soms is ongehoorzaamheid het enige dat nog voelt als werk dat ergens toe doet.
