Er is niets zo motiverend als een telefoon die plechtig belooft je met rust te laten. Focus-modus aan, notificaties uit, en kijk ons eens overweldigend geconcentreerd naar een leeg scherm staren. Het is de hedendaagse variant van een koffiemok met “Busy” erop: symbolisch, decoratief, en compleet ineffectief. We zijn niet minder afgeleid; we zijn formeel afgeleid, met instellingen, schema’s en badges. En zoals bij elke goede illusie, is de interface prachtig en de uitkomst precies hetzelfde.
De focus-industrie
Elke techgigant verkoopt inmiddels kalmte als functie. Je krijgt rituelen, ademhalingsbellen, en overzichtelijke grafiekjes die bewijzen dat je gisteren vijf minuten minder spiralen in je notificatie-hel maakte. “Rust” is een abonnement geworden, inclusief donkere thema’s die je niet kalmeren, maar wel flatteren bij kunstlicht. We betalen met onze aandacht, en krijgen daar dashboards voor terug. Rust wordt gemanaged, niet beleefd.
Meldingen als management
Notificaties zijn inmiddels KPI’s in je broekzak. Je snoert ze één voor één de mond, alleen om ze later in een ‘samenvatting’ terug te vinden, keurig geclusterd, geprioriteerd en emotioneel onverminderd dwingend. We hebben silo’s voor piepjes. Het voelt efficiënt, omdat alles in mappen zit. Je afleiding heeft nu een mapje “Productiviteit”.
De stille ping die je toch hoort
Zelfs zonder geluid en badge-iconen bestaan er nog steeds phantom notifications: die microscopische twitches van je duim, ter ere van de gewoonte. We checken omdat we checken. De telefoon is stil, maar jij niet.
Data, dashboards en dopamine
Wat ooit tijd heette, heet nu “screen time” en “downtime”. We beoordelen dagen op basis van statistiek: minder minuten betekent morele superioriteit. De grafiek daalt? Gefeliciteerd, je bent een beterde mens. Behalve dan dat je nog steeds niet hebt gewerkt aan dat ene idee dat geen pushbericht heeft, maar wel inspanning vereist.
De app die je appgebruik monitort
Niets is zo ironisch als een extra app installeren om minder apps te gebruiken. Het is minimalisme met meer stappen: nieuwe widgets, meer toggles, extra frictie, zorgvuldig ontworpen om frictie te verminderen. Een designwin, een mensverliezer.
Gamified zelfverbetering
Je krijgt streaks voor het niet-openen van apps. We hebben nu punten voor afwezigheid. De jackpot: een leeg beginscherm, dat je trots met iedereen deelt, op sociale media natuurlijk.
Echte focus is saai, onmeetbaar en zonder app-icoon. Het voelt niet als winnen, het klinkt niet als een ping, en je kunt het niet exporteren als PNG. Misschien is de enige werkende focus-modus nog steeds de ouderwetse: vliegtuigstand en je telefoon in een la. Geen badge, geen confetti, wel werk dat afkomt. Maar goed, eerst nog even die instelling fine-tunen—want straks missen we de notificatie dat we eindelijk ongestoord zijn.
