Wat een tijd om te leven: je broodrooster heeft een firmware-update nodig, je deurbel wil je gezicht scannen, en je thermostaat beweert dat hij je beter kent dan je partner. We hebben ‘smart’ huizen beloofd gekregen, maar opvallend vaak voelt het als wonen in een kantoor met te veel KPI’s en te weinig koffie. Alles is verbonden, behalve onze aandachtsspanne. En ergens tussen de zevende app-melding en de achtste cookie-banner vraag je je af: wanneer is ‘handig’ precies veranderd in ‘hoognodig hysterisch’?
Het huis dat voor je denkt
Het slimme huis zegt dat het je routine leert. Dat klinkt liefdevol, tot je lamp besluit je te coachen in circadiaanse verlichting terwijl jij gewoon chips wil eten in halfduister. De koelkast stuurt pushberichten over je aflopende yoghurt, want niets zegt ‘kwaliteit van leven’ als het real-time volgen van zuiveltijden. Intussen herstart de router zichzelf met de plechtigheid van een seizoensfinale, en jij staat met je tandenborstel, die nu ook WiFi heeft, te wachten tot je badkamer een IP-adres terugkrijgt.
Notificaties als digitale muggen
Ze zoemen overal: herinneringen, waarschuwingen, ‘je mist dit’ en ‘je zult dat geweldig vinden’. De notificatie-economie leeft van een permanente staat van bijna-belangrijk. Natuurlijk kun je alles uitzetten, zeggen de handleidingen, in menu’s die dieper verstopt zijn dan schaamte na een foute karaoke-avond. Dus drukken we weg, swipen we door en leren we het elegante koorddansen tussen dopamine-shot en digitale jeuk. Stilte is tenslotte verdacht; als niets pingt, zal je koelkast vast stiekem roomtemperatuur worden.
De KPI’s van je ziel
Zodra alles meet, word jij gemeten. Slaapscore: 71. Productiviteit: 3/5 ster. Hartslag: opstandig. De data klinkt objectief, maar eigenlijk is het een horoscoop met grafiekjes. We interpreteren, rationaliseren, en klikken op ‘delen met fabrikant’ omdat de korting zo vriendelijk glimlachte. En ergens in een dashboard wordt jouw avondwandeling ingetekend als ‘engagement’. Hoe prettig dat je bestaan terug te brengen is tot een trendline die vooral stijgt als je je oplader vergeet.
Zelfvertrouwen uit de cloud
We hebben devices die onze stappen tellen, onze deuren sluiten en onze planten water geven, maar vreemd genoeg groeit vooral het gevoel dat we zonder hen niets kunnen. Het is net huishoudelijke gaslighting: “Zonder mij verzuip je in inefficiëntie.” En we knikken dankbaar, totdat de server even “onderhoud” heeft en we ervaren hoe broos autonomie wordt als ze van iemand anders’ uptime afhangt.
Misschien is de echte luxe niet dat alles slim is, maar dat niet alles aandacht eist. Een lichtknop die doet wat hij belooft. Een deurbel die alleen belt. Een telefoon die soms gewoon stil is. Niet omdat de AI jou begrijpt, maar omdat jij besloot dat je niet elke seconde door een algoritme gehaaid hoeft te worden. Domweg gelukkig in de luwte — wat een vooruitgang.
